मुंबई महापालिकेच्या आगामी निवडणुकीआधी राज्यातील राजकारण नव्या टप्प्यात प्रवेश करत असल्याचे चित्र दिसत आहे. एकीकडे उद्धव ठाकरे आणि राज ठाकरे यांच्या युतीबाबत चर्चा जोरात असून ही युती जवळपास निश्चित मानली जात आहे. दुसरीकडे काँग्रेस आणि वंचित बहुजन आघाडी (VBA) यांच्यात संभाव्य युतीबाबत हालचाली सुरू झाल्या आहेत. या सगळ्या घडामोडींमध्ये राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते शरद पवार यांच्या भूमिकेकडे राजकीय वर्तुळाचे लक्ष लागले आहे.
काँग्रेस–वंचित युतीची चर्चा का महत्त्वाची?
मुंबई महापालिकेत एकूण ४९ प्रभाग अनुसूचित जाती (SC) प्रवर्गासाठी आरक्षित आहेत. याशिवाय अनेक प्रभाग असे आहेत, जिथे अनुसूचित जातींचा प्रभाव निर्णायक ठरतो. काँग्रेसचा या समाजात पारंपरिक मतदार आधार असून वंचित बहुजन आघाडीला आंबेडकरी चळवळीचा संघटनात्मक प्रभाव आणि तरुण मतदारांचा पाठिंबा असल्याचे मानले जाते.
राजकीय निरीक्षकांच्या मते, स्वतंत्र लढतीत या मतांचे विभाजन होण्याची शक्यता असते, तर युती झाल्यास मतांचे एकत्रीकरण होऊ शकते. काँग्रेसला यामुळे अनुसूचित जातींच्या मतांचे ध्रुवीकरण टाळता येईल, तसेच उत्तर व मध्य मुंबईतील काही प्रभागांमध्ये थेट फायदा होऊ शकतो. वंचित बहुजन आघाडीला महापालिकेत प्रतिनिधित्वाची संधी आणि संघटन विस्ताराची जागा मिळू शकते.
ठाकरे बंधू युतीचे बळ आणि मर्यादा
उद्धव ठाकरे आणि राज ठाकरे यांची संभाव्य युती मराठी अस्मितेचा मुद्दा केंद्रस्थानी ठेवणारी असल्याचे सांगितले जाते. शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षाची वॉर्डस्तरीय संघटना आणि मनसेचा शहरी, युवा मराठी मतदार हा या युतीचा मुख्य आधार मानला जातो.
मात्र, अनुसूचित जाती, मुस्लिम आणि उत्तर भारतीय मतदारांमध्ये या युतीचा प्रभाव मर्यादित राहू शकतो, असेही निरीक्षण नोंदवले जाते. तसेच काँग्रेस आघाडीत सहभागी न झाल्यास काही पारंपरिक मतदार दूर जाण्याची शक्यता राजकीय विश्लेषक व्यक्त करत आहेत.
शरद पवारांची भूमिका का महत्त्वाची?
शरद पवार यांनी काँग्रेससोबतच राहावे, की ठाकरे बंधूंच्या युतीला पाठिंबा द्यावा, याबाबत अद्याप अधिकृत भूमिका जाहीर झालेली नाही. काँग्रेससोबत राहिल्यास महाविकास आघाडीची औपचारिक एकजूट कायम राहील, मात्र मुंबईत स्थानिक पातळीवरील समन्वय आव्हानात्मक ठरू शकतो. ठाकरे बंधूंना पाठिंबा दिल्यास मुंबईत मराठी मतदारांचा एकत्रित राजकीय ब्लॉक तयार होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
कोणत्या प्रभागांत परिणाम जाणवू शकतो?राजकीय घडामोडींचा परिणाम विशेषतः अनुसूचित जातींसाठी आरक्षित आणि SC-प्रभावित प्रभागांत दिसू शकतो. मध्य मुंबई आणि पूर्व उपनगरातील काही प्रभागांत काँग्रेस–वंचित संयुक्त उमेदवार उभे राहिल्यास ठाकरे गट आणि मनसेला आव्हान निर्माण होऊ शकते. मुस्लिम बहुल प्रभागांतही काँग्रेस आणि वंचित युती प्रभावी ठरू शकते, असे निरीक्षण आहे.
दुसरीकडे, मराठी बहुल गिरणी कामगार पट्टा, दादर, परळ, लालबाग, घाटकोपरचे काही भाग आणि पश्चिम उपनगरातील मराठी मध्यमवर्गीय वॉर्ड्समध्ये ठाकरे बंधू युती तुलनेने मजबूत मानली जाते.
पक्षनिहाय एकूण स्थिती
शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे): नेतृत्व आणि संघटना मजबूत, मात्र युती व्यवस्थापन आव्हानात्मक
मनसे: मर्यादित क्षेत्रांत प्रभाव, युतीतच ताकद
काँग्रेस: स्वबळावर लढल्यास मर्यादा, वंचितसोबत युती केल्यास नवे बळ
वंचित बहुजन आघाडी: मतदार आधार आहे, सत्तेत सहभागाची संधी युतीतून वाढू शकते
एकूण चित्र
मुंबई महापालिका निवडणूक २०२६ ही केवळ पक्षांमधील स्पर्धा न राहता विविध सामाजिक गटांच्या राजकीय समीकरणांवर आधारित ठरण्याची शक्यता आहे. ठाकरे बंधू युती, काँग्रेस–वंचित चर्चासत्रे आणि शरद पवारांची भूमिका या तीन घटकांभोवती आगामी राजकारण फिरताना दिसत आहे.
⚠️Disclaimer :
ही बातमी सध्या उपलब्ध माहिती, राजकीय घडामोडी आणि सार्वजनिक चर्चांवर आधारित आहे. अंतिम निर्णय, अधिकृत घोषणा किंवा राजकीय बदलांनुसार परिस्थितीत बदल होऊ शकतो.
About The Author
